Een vermogen opbouwen duurt decennia; een slecht voorbereide nalatenschap kan er een groot deel van wegnemen aan rechten en familieconflicten. In België hangen de regels af van het gewest van de overledene of de schenker. Dit zijn de basisregels om zonder onaangename verrassingen over te dragen.
Schenking of nalatenschap: het verschil
- De nalatenschap komt er bij het overlijden: de erfgenamen betalen erfbelasting (in Vlaanderen) of successierechten (in Brussel en Wallonië), vaak progressief.
- De schenking gebeurt bij leven: ze kan veel minder kosten, vooral voor roerende goederen (geld, effecten).
Het bevoegde gewest is dat waar de overledene of de schenker zijn fiscale woonplaats had, in principe het langst gedurende de laatste vijf jaar.
De schenkbelasting in 2026
Geregistreerde schenking van roerende goederen
| Gewest | Rechte lijn, echtgenoten, wettelijk samenwonenden | Andere personen |
|---|---|---|
| Vlaanderen | 3 % | 7 % |
| Brussel | 3 % | 7 % |
| Wallonië | 3,3 % | 5,5 % (broers, zussen, ooms, tantes, neven, nichten) of 7,7 % |
Schenking van onroerend goed
De tarieven zijn progressief, bijvoorbeeld in rechte lijn: 3 % tot 150.000 €, daarna 9 %, 18 % en 27 % boven 450.000 €, volgens de schijven die voor 2026 gepubliceerd werden. De tarieven liggen beduidend hoger tussen personen zonder rechtstreekse verwantschap.
De niet-geregistreerde schenking en de termijn van vijf jaar
Een bankoverschrijving of een handgift kan zonder schenkbelasting gebeuren. Maar als de schenker binnen vijf jaar overlijdt, wordt de gift bij de nalatenschap gevoegd en belast tegen de erfbelasting. Sinds 2026 bedraagt die termijn vijf jaar in de drie gewesten. De schenking registreren vermijdt dat risico, want de betaalde rechten zijn definitief.
Bereken de belasting op een schenking van geld
Geregistreerde roerende schenking in rechte lijn.
De erfbelasting in 2026
In rechte lijn en tussen partners gaan de tarieven die voor 2026 gepubliceerd werden van 3 % op de eerste schijven tot 27 % (Vlaanderen) of 30 % (Brussel en Wallonië) op de hoogste schijven. Elk gewest voorziet vrijstellingen en bijzondere regels voor de partner en de gezinswoning: in Vlaanderen en Brussel is de gezinswoning die naar de echtgenoot of de wettelijk samenwonende partner gaat vrijgesteld.
De gewesten passen hun tarieven en vrijstellingen regelmatig aan. Gebruik deze cijfers als grootteorde en controleer ze bij een notaris voordat u een beslissing neemt.
De planningsinstrumenten
- Vroeg en in stappen schenken: geregistreerde roerende schenkingen, of schenkingen van onroerend goed die in de tijd gespreid worden.
- Splitsing van eigendom: de blote eigendom van een goed schenken en het vruchtgebruik behouden, dat wil zeggen het gebruik of de inkomsten. De rechten worden op een lagere waarde berekend.
- De schenking van effecten of liquiditeiten met voorbehoud van vruchtgebruik, om de inkomsten te behouden en toch de overdracht voor te bereiden.
- De vennootschap: aandelen overdragen in plaats van goederen, met gunstige regels in sommige gewesten voor familiebedrijven.
- Het testament: nuttig om de verdeling te regelen, een ongehuwde partner te beschermen of een naaste te bevoordelen binnen de grenzen van het voorbehouden erfdeel van de kinderen.
- De levensverzekering: een begunstigde aanwijzen, met specifieke fiscale regels.
De meest voorkomende fouten
- Niets voorzien voor een partner die niet gehuwd of wettelijk samenwonend is: die kan belast worden als een vreemde voor de familie.
- Uw hele vermogen te vroeg wegschenken en zonder middelen vallen.
- De termijn van vijf jaar vergeten bij een grote niet-geregistreerde overschrijving.
- Conflicten tussen kinderen veroorzaken door er één te bevoordelen zonder het uit te leggen of te formaliseren.
Een afspraak bij de notaris voor een successieplanning kost weinig in verhouding tot de bedragen die op het spel staan.
Waar vindt u deze diensten
- Notaris.beFiches en calculators voor schenk- en erfbelasting
- Vlaamse BelastingdienstErf- en schenkbelasting in Vlaanderen
- FOD FinanciënInformatie over de successierechten in Brussel en Wallonië
Links ter informatie, zonder partnerschap. Controleer altijd de voorwaarden en de vergunning van een aanbieder voor u zich engageert.
Test uzelf
3 vragen om na te gaan wat u onthouden hebt. Klik op een antwoord: de uitleg verschijnt meteen.
Vraag 1 van 3Hoeveel bedraagt de belasting op een geregistreerde roerende schenking aan een kind in Brussel in 2026?
Ze bedraagt 3 % in Vlaanderen en Brussel, en 3,3 % in Wallonië.
Vraag 2 van 3Wat riskeert een niet-geregistreerde bankgift als de schenker drie jaar later overlijdt?
Sinds 2026 bedraagt de termijn vijf jaar in de drie gewesten.
Vraag 3 van 3Wat betekent de blote eigendom schenken en het vruchtgebruik behouden?
De rechten worden op een lagere waarde berekend.
Veelgestelde vragen
Hoeveel kost een schenking van geld aan een kind in België in 2026?
Een geregistreerde roerende schenking in rechte lijn wordt belast aan 3 % in Vlaanderen en Brussel, en aan 3,3 % in Wallonië, ongeacht het bedrag.
Wat gebeurt er als de schenker na een niet-geregistreerde gift overlijdt?
Als het overlijden binnen vijf jaar plaatsvindt, wordt de gift bij de nalatenschap gevoegd en onderworpen aan de erfbelasting. Sinds 2026 bedraagt die termijn vijf jaar in de drie gewesten.
Wat is splitsing van eigendom?
De blote eigendom van een goed scheiden van het vruchtgebruik. U kunt bijvoorbeeld de blote eigendom aan uw kinderen schenken en het gebruik of de inkomsten van het goed behouden, wat de belastbare basis verlaagt.
Bronnen
Dit artikel is educatief en is geen persoonlijk beleggings-, fiscaal of juridisch advies. Cijfers veranderen: controleer ze bij de vermelde bronnen of bij een erkende professional voor u beslist. Lees de volledige disclaimer.