Een bedrijf oprichten duurt jaren voordat het een loon oplevert. Een bedrijf overnemen dat al draait, betekent klanten, een team en winst kopen vanaf de eerste dag. Met een LBO (overname met hefboomwerking) kan dat met een beperkte inbreng, door de schuld te laten terugbetalen met de winst van het overgenomen bedrijf. Het is de krachtigste hefboom van het traject, en de meest veeleisende.
Het principe van een LBO in één beeld
U koopt het bedrijf niet op eigen naam. U richt een holdingvennootschap op die:
- uw inbreng in kapitaal ontvangt;
- de rest leent bij een bank, en soms bij de verkoper;
- de aandelen van het doelbedrijf koopt;
- haar schuld terugbetaalt met de dividenden die het doelbedrijf haar elk jaar uitkeert.
Na vijf tot zeven jaar is de schuld terugbetaald en bezit u het bedrijf. Het hefboomeffect: met 20 tot 30 % van de prijs als inbreng controleert u 100 % van het bedrijf.
- UBrengt 20 tot 30 % van de prijs in als kapitaal
- De holdingLeent de rest: bank en verkoperskrediet
- Het overgenomen bedrijfWordt een dochter voor 100 % van de holding
- De dividendenStijgen elk jaar op naar de holding
- De schuldWordt in 5 tot 7 jaar terugbetaald
Een vereenvoudigd voorbeeld in cijfers
Een rendabele kmo gewaardeerd op 1.000.000 €
| Jaarlijkse nettowinst beschikbaar voor dividenden | 180.000 € |
| Inbreng van de overnemer in de holding | 200.000 € |
| Verkoperskrediet (de verkoper aanvaardt deels later betaald te worden) | 150.000 € |
| Banklening over 7 jaar | 650.000 € |
| Jaarlijkse aflossing van de bankschuld (kapitaal + interesten, grootteorde) | ongeveer 110.000 € |
De dividenden dekken de aflossing, met een veiligheidsmarge. Als de winst daarentegen 40 % daalt, kan de holding niet meer terugbetalen: dat is het hele risico van een LBO.
In België kunnen dividenden die de dochter aan de holding uitkeert, onder voorwaarden grotendeels vrijgesteld zijn in de holding (stelsel van de definitief belaste inkomsten, DBI), wat de structuur doeltreffend maakt. De voorwaarden zijn technisch: laat u begeleiden door een boekhouder of fiscaal advocaat.
Test de stevigheid van uw structuur
De regel ‘draaglijke winstdaling’ zegt hoe ver het bedrijf kan terugvallen voordat de schuld niet meer gedekt is.
De stappen van een overname
- Uw project bepalen: sector, grootte, regio, wat u kunt, de inbreng die u hebt.
- Doelwitten vinden: overnameplatformen, boekhouders, banken, ondernemersnetwerken, rechtstreeks contact met bedrijfsleiders die bijna met pensioen gaan.
- Het bedrijf waarderen: doorgaans een veelvoud van de operationele rendabiliteit, aangepast aan de risico's.
- Onderhandelen over een intentieverklaring: prijs, modaliteiten, verkoperskrediet, begeleidingsperiode door de overlater.
- Doorlichten (due diligence): rekeningen, contracten, klanten, geschillen, staat van het materiaal, sociale en fiscale aspecten.
- Financieren: solide ondernemingsplan, bank, verkoperskrediet, publieke instrumenten.
- Ondertekenen en de eerste 100 dagen slagen: elke klant en elk teamlid ontmoeten, niets kapotmaken wat werkt.
Steun bij overdracht in België
Elk gewest heeft zijn eigen instrumenten voor overlaters en overnemers:
- In Vlaanderen begeleidt het Agentschap Innoveren & Ondernemen (VLAIO) bedrijfsoverdrachten, en biedt PMV leningen en waarborgen die de bankfinanciering aanvullen.
- In Brussel financiert finance&invest.brussels bedrijven, ook bij een overname.
- In Wallonië biedt Wallonie Entreprendre het platform WE Transmission, dat overnameadvertenties centraliseert, de Clubs Repreneurs (zeven opleidingsavonden in kleine groep, 400 € btw inbegrepen in de editie 2025, in Luik en Waver), en leningen en waarborgen.
Informeer bij uw gewest naar de actuele voorwaarden.
In Europa en de wereld
De pensioengolf van bedrijfsleiders uit de naoorlogse generatie zet overal in Europa en Noord-Amerika duizenden rendabele kmo's te koop. In Frankrijk begeleidt en cofinanciert Bpifrance talrijke overnames; in Nederland bundelen kamers van koophandel en banken het aanbod. In de Verenigde Staten ontstond het model van het search fund: een jonge overnemer haalt geld op bij beleggers om één enkel bedrijf te zoeken, over te nemen en te leiden. Het principe van de LBO is overal hetzelfde.
De fouten die het duurst uitvallen
- Te veel schuld: een krappe structuur overleeft geen slecht jaar.
- Afhankelijkheid van de overlater: als de klanten trouw zijn aan de bedrijfsleider eerder dan aan het bedrijf, kunnen ze met hem vertrekken. Voorzie een begeleidingsperiode.
- Een slordige doorlichting: een geschil, een klantcontract dat afloopt, een machine die vervangen moet worden, kunnen de rendabiliteit vernietigen.
- Een vak kopen dat u niet begrijpt.
- De behoefte aan bedrijfskapitaal onderschatten: een rendabel bedrijf kan krap bij kas zitten.
Een overname duurt vaak een tot twee jaar tussen het begin van de zoektocht en de ondertekening. Mik niet op uw eerste overname zonder boekhouder, advocaat en bankier aan uw zijde.
De link met de rest van het traject
De LBO is het eindpunt van de overstap naar het kwadrant ‘ondernemer’ dat Robert Kiyosaki beschrijft. De inbreng komt vaak uit de vorige stappen: sparen, financiële beleggingen, vastgoedoperaties. Om te weten wanneer u van uw inkomsten kunt leven, ga naar de calculator financiële vrijheid.
Waar vindt u deze diensten
- VLAIOBegeleiding van bedrijfsoverdracht en -overname in Vlaanderen
- PMVFinanciering van bedrijven in Vlaanderen
- finance&invest.brusselsFinanciering van bedrijven in Brussel
- WE TransmissionHet Waalse platform van over te nemen bedrijven (Franstalig)
- Wallonie EntreprendreFinanciering, waarborgen en Clubs Repreneurs in Wallonië
Links ter informatie, zonder partnerschap. Controleer altijd de voorwaarden en de vergunning van een aanbieder voor u zich engageert.
Test uzelf
4 vragen om na te gaan wat u onthouden hebt. Klik op een antwoord: de uitleg verschijnt meteen.
Vraag 1 van 4Wie betaalt in een LBO de overnameschuld terug?
Het overgenomen bedrijf financiert met zijn winst zijn eigen overname.
Vraag 2 van 4Wat is een verkoperskrediet?
Het verkleint de inbreng en de banklening, en houdt de verkoper betrokken bij het succes.
Vraag 3 van 4Wat biedt Wallonie Entreprendre aan overnemers?
De Clubs Repreneurs bieden zeven opleidingsavonden in kleine groep.
Vraag 4 van 4Wat is het grootste risico van een LBO?
Een te zwaar geleende structuur overleeft geen slecht jaar.
Veelgestelde vragen
Wat is een LBO?
Een Leveraged Buy-Out, of overname met hefboomwerking: een holding die de overnemer opricht, leent om een bedrijf te kopen en betaalt haar schuld terug met de dividenden die het overgenomen bedrijf haar uitkeert.
Welke inbreng hebt u nodig om een bedrijf via een LBO over te nemen?
Vaak 20 tot 30 % van de prijs, naargelang de rendabiliteit van het bedrijf, de sector en de bank. Een verkoperskrediet en de gewestelijke publieke instrumenten kunnen de nodige inbreng verkleinen.
Waar vindt u een bedrijf om over te nemen in België?
Via de gewestelijke instanties (VLAIO in Vlaanderen, WE Transmission in Wallonië, finance&invest.brussels in Brussel), via boekhouders, banken en ondernemersnetwerken, of door rechtstreeks contact op te nemen met bedrijfsleiders die bijna met pensioen gaan.
Wat zijn de risico's van een LBO?
Het belangrijkste is de schuld: als de winst daalt, kan de holding niet meer terugbetalen. Daarbij komen de afhankelijkheid van de overlater, problemen die na de overname ontdekt worden en kasproblemen.
Bronnen
Dit artikel is educatief en is geen persoonlijk beleggings-, fiscaal of juridisch advies. Cijfers veranderen: controleer ze bij de vermelde bronnen of bij een erkende professional voor u beslist. Lees de volledige disclaimer.